ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ ശാക്തീകരണ പദ്ധതികൾ: സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്ന 50+ സ്കീമുകൾ | List of Women’s Empowerment Schemes in India

സർക്കാരിന്റെ 50+ വനിതാ ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ – നിങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്നവ ഏതൊക്കെ? | List of Women’s Empowerment Schemes in India | Government Schemes for Women’S Empowerment in India | Women’s Empowerment Programs in India

ഇന്ത്യയിൽ സ്ത്രീകൾ അതിവേഗം മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, ഈ മാറ്റം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സർക്കാർ നിരവധി സുപ്രധാന പദ്ധതികൾക്ക് തുടക്കമിട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്ന പദ്ധതികൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് അറിയണമെങ്കിൽ, ഈ List of Women’s Empowerment Schemes in India നിങ്ങൾക്ക് വളരെ പ്രധാനമാണ്. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം മുതൽ വിദ്യാഭ്യാസം, സുരക്ഷ, ആരോഗ്യം വരെ – ഈ പദ്ധതികളുടെ വ്യാപ്തി നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മിഷൻ ശക്തി, ബേഠി ബച്ചാവോ ബേഠി പഠാവോ, സുകന്യ സമൃദ്ധി യോജന, ഉജ്ജ്വല യോജന തുടങ്ങിയ സ്കീമുകൾ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ ആശ്ചര്യപ്പെടും. പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക!

1. സുകന്യ സമൃദ്ധി യോജന (SSY)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ജനുവരി 22-ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ‘ബേഠി ബച്ചാവോ, ബേഠി പഠാവോ’ കാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി

മന്ത്രാലയം: ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം / വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചെലവുകൾക്കായി ഒരു ഫണ്ട് (Fund) രൂപീകരിക്കുക.
• പെൺകുട്ടിയുടെ വിവാഹത്തിന് സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ നൽകുക.
• ലിംഗാനുപാതത്തിൽ പുരോഗതി വരുത്തുകയും പെൺകുട്ടികളോടുള്ള സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടിൽ നല്ല മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുക.
• പെൺകുട്ടികളെ സാമ്പത്തികമായി സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുക (Empowered).

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ഉയർന്ന പലിശ നിരക്ക്: നിലവിൽ 8.2% ആകർഷകമായ പലിശ നിരക്ക് (സമയാനുസൃതമായി പരിഷ്കരിക്കും).
• നികുതി ഇളവ് (Tax Benefit): ആദായനികുതി നിയമത്തിലെ 80C വകുപ്പ് പ്രകാരം നിക്ഷേപത്തിന് ഇളവ്.
• അക്കൗണ്ട് തുറക്കൽ: പെൺകുട്ടിയുടെ ജനനം മുതൽ 10 വയസ്സ് വരെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളിലോ ബാങ്കുകളിലോ അക്കൗണ്ട് തുറക്കാം.
• മിനിമം നിക്ഷേപം: പ്രതിവർഷം ₹250 മുതൽ ആരംഭിക്കാം (പരമാവധി ₹1.5 ലക്ഷം).
• സുരക്ഷ: കാലാവധി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന തുക നേരിട്ട് പെൺകുട്ടിയുടെ അക്കൗണ്ടിൽ എത്തുന്നു, ഇത് അവളുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു.
• അക്കൗണ്ട് യോഗ്യതയും കാലാവധിയും: 10 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള പെൺകുട്ടികൾക്കായി മാതാപിതാക്കൾക്കോ നിയമപരമായ രക്ഷിതാവിനോ ഈ അക്കൗണ്ട് തുറക്കാം. അക്കൗണ്ട് തുറക്കുന്ന തീയതി മുതൽ 21 വർഷത്തിന് ശേഷം ഈ പദ്ധതി കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കുന്നു, എന്നാൽ 18 വയസ്സിന് ശേഷം വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി 50% വരെ തുക പിൻവലിക്കാൻ സാധിക്കും.

2. മിഷൻ ഇന്ദ്രധനുഷ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2014 ഡിസംബർ 25

മന്ത്രാലയം: ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് കവറേജ്: പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് ലഭിക്കാത്തതോ ഭാഗികമായി മാത്രം ലഭിച്ചതോ ആയ കുട്ടികൾക്കും ഗർഭിണികൾക്കും കുത്തിവയ്പ്പ് നൽകുക.
• 7 രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം: ഡിഫ്തീരിയ, വില്ലൻ ചുമ, ടെറ്റനസ്, ക്ഷയം (TB), പോളിയോ, അഞ്ചാംപനി, ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി തുടങ്ങിയ 7 മാരക രോഗങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്.
• ശിശുമരണ നിരക്ക് കുറയ്ക്കൽ: പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിലൂടെ ശിശു-മാതൃമരണ നിരക്ക് കുറയ്ക്കുക.
• 90% പൂർണ്ണ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്: ദേശീയ തലത്തിൽ 90%-ൽ കൂടുതൽ പൂർണ്ണ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് കവറേജ് നേടുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• പൂർണ്ണ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് (Full Immunization): കുട്ടികൾക്ക് കൃത്യസമയത്ത് വാക്സിനുകൾ ലഭിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു.
• വനിതാ ശാക്തീകരണം: ഗർഭിണികളുടെ ആരോഗ്യത്തിലും പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് അവർക്ക് ആരോഗ്യമുള്ള ജീവിതം നൽകുന്നു.
• സൗജന്യവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ ആരോഗ്യം: ഗ്രാമീണ, വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ ഗുണമേന്മയുള്ള വാക്സിനുകൾ സൗജന്യമായി ലഭ്യമാക്കുന്നു.
• മാരക രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം: മാരക രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് കുട്ടികളെ സംരക്ഷിച്ച് ശിശുമരണ നിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നു.

3. മുദ്രാ യോജന (പ്രധാനമന്ത്രി മുദ്രാ യോജന – PMMY)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ഏപ്രിൽ 8

മന്ത്രാലയം: ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ഈടില്ലാതെ എളുപ്പത്തിൽ വായ്പ നൽകി സ്വയംതൊഴിലും വനിതാ ശാക്തീകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• പദ്ധതിയുടെ ഇതുവരെയുള്ള ഗുണഭോക്താക്കളിൽ 68% സ്ത്രീകളാണ്.
• വനിതാ സംരംഭകരെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കി ഗ്രാമീണ, നഗര തലങ്ങളിൽ സാമ്പത്തികമായി ശാക്തീകരിക്കുക.
• ഈടില്ലാത്ത വായ്പ (Collateral-free).
• പ്രോസസ്സിംഗ് ഫീസ് തുച്ഛം അല്ലെങ്കിൽ തീരെയില്ല.
• വനിതാ സംരംഭകർക്ക് ലളിതമായ വായ്പാ നടപടിക്രമം.
• ജൻസമർത്ത് പോർട്ടൽ വഴി ഓൺലൈൻ അപേക്ഷാ സൗകര്യം.

ശിശു: ₹50,000 വരെയുള്ള വായ്പ.കിഷോർ: ₹50,000 മുതൽ ₹5 ലക്ഷം വരെയുള്ള വായ്പ.തരുൺ: ₹5 ലക്ഷം മുതൽ ₹10 ലക്ഷം വരെയുള്ള വായ്പ.തരുൺ പ്ലസ് (പുതിയത്): 10 ലക്ഷം മുതൽ 20 ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള വായ്പ.

4. ട്രേഡ് യോജന (Trade Related Entrepreneurship Assistance and Development – TREAD)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: ഈ പദ്ധതി 12-ാം പദ്ധതിയുടെ (2012-2017) കാലയളവിൽ കൂടുതൽ ചിട്ടയായ രൂപത്തിൽ നിലവിൽ വന്നു, എന്നാൽ ഇത് ദീർഘകാലമായി സ്ത്രീകൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

മന്ത്രാലയം: സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭ മന്ത്രാലയം (MSME)

ലക്ഷ്യം

• വനിതാ സംരംഭകർക്ക് ബിസിനസ് വായ്പയും പരിശീലനവും നൽകുക.
• സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യവും സംരംഭകത്വ ശേഷിയും വികസിപ്പിച്ച് ദരിദ്രരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്ഥിരമായ തൊഴിൽ നൽകുക.
• കൃഷി ഇതര (non-farm) പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി 51% അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തമുള്ള സംരംഭങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം (Subsidy): ബാങ്ക് അംഗീകരിച്ച പ്രോജക്റ്റ് ചെലവിന്റെ 30% വരെ ഗ്രാന്റ് (Grant/Subsidy) സർക്കാർ നൽകുന്നു.
• പരിശീലനം (Training): വനിതാ സംരംഭകർക്ക് നൈപുണ്യ വികസന പരിശീലനം, കൗൺസിലിംഗ്, വിവരങ്ങൾ എന്നിവ നൽകുന്നു.
• എളുപ്പമുള്ള വായ്പ (Easy Loan): എൻജിഒകൾ വഴി എളുപ്പമുള്ള ക്രെഡിറ്റ്-ലിങ്ക്ഡ് സഹായം.
• ശേഷി വർദ്ധനവ്: സ്ത്രീകൾക്കായി വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

5. ഉജ്ജ്വല യോജന (പ്രധാനമന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജന – PMUY)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 മെയ് 1

മന്ത്രാലയം: പെട്രോളിയം പ്രകൃതി വാതക മന്ത്രാലയം (MoPNG)

ലക്ഷ്യം: ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് ശുദ്ധമായ പാചക ഇന്ധനം (LPG) ലഭ്യമാക്കുകയും പരമ്പരാഗത അടുപ്പുകളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സൗജന്യ കണക്ഷൻ: ബിപിഎൽ കുടുംബങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ₹1600 സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ എൽപിജി കണക്ഷൻ.
• ആരോഗ്യ പുരോഗതി: പുക കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ കുറയുന്നു (ആസ്ത്മ, കണ്ണിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ).
• ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ഇന്ധനം ശേഖരിക്കുന്നതിനുള്ള സമയം ലാഭിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം: ശുദ്ധമായ ഇന്ധനം ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്നു.
• ഉജ്ജ്വല 2.0: അധികമായി 1 കോടി കണക്ഷനുകളും പ്രവാസി കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക സൗകര്യവും.

6. സ്റ്റാൻഡ്അപ്പ് ഇന്ത്യ മിഷൻ

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 ഏപ്രിൽ 5

മന്ത്രാലയം: ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: അടിസ്ഥാന തലത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്കും SC/ST വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക, ബാങ്കിംഗ് വായ്പകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എളുപ്പമാക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• നിർമ്മാണ, സേവന അല്ലെങ്കിൽ വ്യാപാര മേഖലകളിൽ പുതിയ സംരംഭങ്ങൾക്കായി ₹10 ലക്ഷം മുതൽ ₹1 കോടി വരെ വായ്പ.
• ബാങ്ക് ശാഖകൾ വഴി കുറഞ്ഞത് ഒരു സ്ത്രീക്കും ഒരു SC/ST വായ്പക്കാരനും നിർബന്ധിത വായ്പ.
• ക്രെഡിറ്റ് ഗ്യാരണ്ടി ഫണ്ട് (CGFSI) വഴി സുരക്ഷ.
• 7 വർഷം വരെയുള്ള തിരിച്ചടവ് കാലാവധിയും 18 മാസം വരെയുള്ള മൊറട്ടോറിയവും (Moratorium).

7. പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന – നഗരം (PMAY – URBAN)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ജൂൺ 25.

മന്ത്രാലയം: ഭവന, നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയം (MoHUA).

ലക്ഷ്യം: “എല്ലാവർക്കും ഭവനം” (Housing for All) – 2024-25 ഓടെ എല്ലാ അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കൾക്കും ശുചിമുറി, വെള്ളം, വൈദ്യുതി എന്നിവയോടുകൂടിയ പക്കാ വീട് ലഭ്യമാക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• നിർബന്ധിത ഉടമസ്ഥാവകാശം: വീടിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കുടുംബത്തിലെ വനിതാ തലവന്റെ പേരിലോ സംയുക്തമായോ (സ്ത്രീയോടൊപ്പം) ആയിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്.
• സാമ്പത്തിക സഹായം: ‘പങ്കാളിത്തത്തിൽ താങ്ങാനാവുന്ന ഭവനം’ (AHP), ‘ഗുണഭോക്താവിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിർമ്മാണം’ (BLC) എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിൽ ₹1.5 ലക്ഷം മുതൽ ₹2.5 ലക്ഷം വരെ കേന്ദ്ര സഹായം (വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച്).
• ക്രെഡിറ്റ് ലിങ്ക്ഡ് സബ്സിഡി (CLSS): EWS/LIG/MIG വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഭവന വായ്പയുടെ പലിശയ്ക്ക് സബ്സിഡി.
• ഭവനത്തിന്റെ വലുപ്പം: EWS-ന് (EWS) 30 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വരെ വലുപ്പമുള്ള വീടുകൾ.

8. പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന – ഗ്രാമീണം (PMAY – GRAMIN)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ

മന്ത്രാലയം: ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: 2024-25 ഓടെ ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലെ ഭവനരഹിതർക്കും താൽക്കാലിക വീടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ (ശുചിമുറി, വൈദ്യുതി, വെള്ളം) സുരക്ഷിതമായ പക്കാ വീടുകൾ നൽകുക. ഈ പദ്ധതിയിൽ വീടിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഒന്നുകിൽ കുടുംബത്തിലെ വനിതാ തലവന്റെ പേരിലോ അല്ലെങ്കിൽ ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാരുടെ സംയുക്ത പേരിലോ നൽകുന്നു, ഇത് വനിതാ ശാക്തീകരണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: സമതലങ്ങളിൽ ₹1.20 ലക്ഷവും മലയോര/ദുർഘട പ്രദേശങ്ങളിൽ ₹1.30 ലക്ഷവും.
• അധിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ: MNREGA-യ്ക്ക് കീഴിൽ 90-95 ദിവസത്തെ അവിദഗ്ദ്ധ കൂലി, ശുചിമുറി നിർമ്മാണത്തിന് സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷന് കീഴിൽ ₹12,000, പിഎം ഉജ്ജ്വല യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ എൽപിജി കണക്ഷൻ.
• ഭവനത്തിന്റെ വലുപ്പം: വീടിന്റെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വലുപ്പം 25 ചതുരശ്ര മീറ്റർ (അടുക്കള ഉൾപ്പെടെ).
• സുതാര്യത: SECC 2011, ആവാസ്+ സർവേ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്, ഫണ്ട് നേരിട്ട് ആധാർ ലിങ്ക്ഡ് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് കൈമാറുന്നു.

9. വനിതാ ഹെൽപ്പ്‌ലൈൻ – 181 (ടോൾ ഫ്രീ)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ഏപ്രിൽ 1 (24×7 സേവനം)

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: സ്വകാര്യ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു ഇടങ്ങളിൽ അക്രമമോ പ്രതിസന്ധിയോ നേരിടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് അടിയന്തര സഹായം (പോലീസ്, ആംബുലൻസ്, കൗൺസിലിംഗ്) നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ:

• ടോൾ ഫ്രീ നമ്പർ 181, എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും 24×7 ലഭ്യമാണ്. നിയമപരവും വൈദ്യപരവും മാനസികവുമായ സഹായം.
• അടിയന്തര സഹായം: ഗാർഹിക പീഡനം, ജോലിസ്ഥലത്തെ ഉപദ്രവം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ശാരീരിക/മാനസിക പീഡനം എന്നിവയുടെ കേസുകളിൽ ഉടനടി പോലീസ് അല്ലെങ്കിൽ മെഡിക്കൽ സഹായം.
• കൗൺസിലിംഗും നിയമസഹായവും: മാനസിക, സാമൂഹിക അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ പ്രശ്നങ്ങളിൽ കൗൺസിലിംഗും നിയമസഹായവും നൽകുക.
• പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ: കേന്ദ്ര/സംസ്ഥാന സർക്കാർ നടത്തുന്ന വനിതാ ക്ഷേമ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ (ഉദാ: വൺ സ്റ്റോപ്പ് സെന്റർ) നൽകുക.
• ലഭ്യത: ഇത് 35 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും/കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും സജീവമാണ് (പശ്ചിമ ബംഗാൾ ഒഴികെ).

10. STEP ഇനിഷ്യേറ്റീവ് (Support to Training and Employment Programme for Women)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 1986-87 (2014 ഡിസംബറിൽ പരിഷ്കരിച്ചു)

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• വനിതകൾക്ക് തൊഴിൽ പരിശീലനത്തിലൂടെ നൈപുണ്യ വികസനം (Skill Upgradation) നൽകുക.
• പരമ്പരാഗതവും ആധുനികവുമായ മേഖലകളിൽ സ്ത്രീകളെ തൊഴിൽ ചെയ്യാൻ പ്രാപ്തരാക്കുക.
• വനിതകളെ സ്വയംതൊഴിലിന് (Entrepreneurship) പ്രാപ്തരാക്കുക.
• വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• 16 വയസ്സും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള സ്ത്രീകൾ (പ്രത്യേകിച്ച് ദരിദ്രർ, ഭൂമിയില്ലാത്തവർ, ഗ്രാമീണ/നഗര മേഖലയിലുള്ളവർ).

പ്രയോജനങ്ങൾ

• നൈപുണ്യ പരിശീലനം: കൃഷി, ഹോർട്ടികൾച്ചർ, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം, കരകൗശലം, കമ്പ്യൂട്ടർ, ഐടി, തയ്യൽ, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പരിശീലനം.
• സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം: ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിച്ച് സ്ത്രീകളെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുക.
• സാമ്പത്തിക സഹായം: പ്രോജക്റ്റുകൾക്ക് ഗ്രാന്റ്, അതിൽ ഭാരത സർക്കാർ 90% വരെ ചെലവ് വഹിക്കുന്നു.
• ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളെ ദിവസക്കൂലിക്കാരിൽ നിന്ന് സംരംഭകരാകാൻ അവസരം നൽകുക.
• നടപ്പാക്കൽ: ഈ പദ്ധതി എൻജിഒകൾ (NGOs), സഹകരണ സംഘങ്ങൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ വഴി നടപ്പാക്കുന്നു.

11. മഹിളാ ഇ-ഹാട്ട് യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 മാർച്ച് 7

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• വനിതാ സംരംഭകർക്ക് ഓൺലൈൻ മാർക്കറ്റ് (E-marketing) ലഭ്യമാക്കുക.
• സാമ്പത്തിക ഉൾക്കൊള്ളൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുകയും ചെയ്യുക.
• ഇടനിലക്കാരില്ലാതെ വാങ്ങുന്നവരും വിൽക്കുന്നവരും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• എളുപ്പമുള്ള ഉപയോഗം: വനിതാ സംരംഭകർക്ക് മൊബൈൽ വഴി പോലും അവരുടെ ബിസിനസ്സ് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സാധിക്കും.
• വിപുലമായ പ്രവേശനം: വീട്ടിലിരുന്ന് രാജ്യത്തുടനീളം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യാം.
• രജിസ്ട്രേഷൻ: സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ (SHGs), എൻജിഒകൾ, വ്യക്തിഗത വനിതാ സംരംഭകർ എന്നിവർക്ക് അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കാൻ സാധിക്കും.
• ഉൽപ്പന്ന ലിസ്റ്റ്: വസ്ത്രങ്ങൾ മുതൽ കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, ഗാർഹിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ എന്നിവയുടെ ഓൺലൈൻ വിൽപ്പന.

12. മഹിളാ സമ്മാൻ ബചത് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (MSSC) യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2023 മാർച്ച് 31

മന്ത്രാലയം: ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• സ്ത്രീകളെ സാമ്പത്തികമായി സ്വതന്ത്രരും ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ടവരുമാക്കുക.
• ആകർഷകമായ പലിശ നിരക്കോടെ സമ്പാദ്യശീലം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് (2 വർഷം) സുരക്ഷിതവും ഉയർന്നതുമായ വരുമാനം നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• പലിശ നിരക്ക്: പ്രതിവർഷം 7.5%, ഇത് ത്രൈമാസ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു (compounded).
• നിക്ഷേപ പരിധി: കുറഞ്ഞത് ₹1,000, പരമാവധി ₹2,00,000 (ഒരാൾക്ക്).
• കാലാവധി: 2 വർഷം നിശ്ചിത കാലാവധി.
• ഭാഗികമായി പിൻവലിക്കൽ: 1 വർഷത്തിന് ശേഷം നിക്ഷേപിച്ച തുകയുടെ 40% വരെ പിൻവലിക്കാൻ സൗകര്യം.
• രക്ഷിതാവിന്റെ സൗകര്യം: രക്ഷിതാക്കൾക്ക് അവരുടെ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകൾക്ക് വേണ്ടിയും അക്കൗണ്ട് തുറക്കാം.
• ലഭ്യത: എല്ലാ പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളിലും (Post Office) അംഗീകൃത പൊതു/സ്വകാര്യ മേഖല ബാങ്കുകളിലും.

13. പ്രധാനമന്ത്രി മഹിളാ ശക്തി കേന്ദ്ര (PMMSK)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2017 നവംബർ 22

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്ക് നൈപുണ്യ വികസനം, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത, തൊഴിൽ, ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ലഭ്യമാക്കി ശാക്തീകരിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• നൈപുണ്യ വികസനം: ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കാൻ പരിശീലനം.
• ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത: സ്ത്രീകളെ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരരാക്കുക.
• ബോധവൽക്കരണം: ആരോഗ്യം, പോഷകാഹാരം, സർക്കാർ പദ്ധതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവബോധം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• സുരക്ഷ: വനിതാ ഹെൽപ്പ്‌ലൈൻ, വൺ-സ്റ്റോപ്പ് സെന്റർ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക.
• 115 പിന്നോക്ക ജില്ലകൾ: പ്രത്യേകിച്ച് പിന്നോക്ക ജില്ലകളിൽ സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുക.
• നിലവിലെ സ്ഥിതി: 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, PMMSK മിഷൻ ശക്തിയിൽ (Samarthya component) ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

14. മഹിളാ കിസാൻ സശക്തീകരണ പരിയോജന (MKSP)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2010-11 ബഡ്ജറ്റിൽ (2011 മുതൽ നടപ്പാക്കുന്നു)

മന്ത്രാലയം: ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ്)

ലക്ഷ്യം

• വനിതാ കർഷകരെ തിരിച്ചറിയുക: വനിതാ കർഷകരെ ‘കർഷകരായി’ അംഗീകരിക്കുകയും ശാക്തീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• സുസ്ഥിര കൃഷി: സാമൂഹികമായി നിയന്ത്രിക്കുന്ന സുസ്ഥിര കൃഷി (CMSA), പ്രകൃതിദത്ത കൃഷി എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക: സുസ്ഥിരമായ കാർഷികാധിഷ്ഠിത ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
• ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക: കൃഷിയിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം: ഉൽപ്പാദന മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ നിയന്ത്രണം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• 36 ലക്ഷത്തിലധികം ഗുണഭോക്താക്കൾ: 24 സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി 84-ലധികം പ്രോജക്റ്റുകളിലൂടെ 36 ലക്ഷത്തിലധികം വനിതാ കർഷകർക്ക് പ്രയോജനം.
• ശേഷി വർദ്ധനവ്: നൂതന കാർഷിക വിദ്യകൾക്കും വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും (NTFP) പരിശീലനം.
• ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ: ഗാർഹിക തലത്തിൽ മികച്ച പോഷകാഹാരവും ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുക.
• പശു-സഖി മോഡൽ: വീടുകളിൽ മൃഗസംരക്ഷണ സേവനങ്ങൾക്കായി പശു-സഖി മോഡൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം: വിത്ത്, മണ്ണ്, ജല മാനേജ്‌മെന്റ് എന്നിവയിൽ സ്ത്രീകളുടെ നിയന്ത്രണം.

15. ജനനി സുരക്ഷാ യോജന (JSY)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2005 ഏപ്രിൽ 12

മന്ത്രാലയം: ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം – ദേശീയ ആരോഗ്യ മിഷൻ (NHM) കീഴിൽ

ലക്ഷ്യം

• സ്ഥാപനപരമായ പ്രസവങ്ങൾ (Institutional Delivery) പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• മാതൃമരണ നിരക്ക് (MMR), ശിശുമരണ നിരക്ക് (IMR) എന്നിവ കുറയ്ക്കുക.
• ദരിദ്രരായ ഗർഭിണികൾക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: സ്ഥാപനപരമായ പ്രസവങ്ങൾക്കായി ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ₹1,400, നഗര മേഖലകളിൽ ₹1,000 എന്നിവ നേരിട്ട് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് (DBT) പണമായി.
• ആശ (ASHA) പ്രോത്സാഹനം: പ്രസവത്തിന് വരുന്ന സ്ത്രീയെ അനുഗമിക്കുന്ന ആശ വർക്കർമാർക്കും പ്രോത്സാഹന തുക നൽകുന്നു.
• സൗജന്യ പ്രസവം: ജനനി ശിശു സുരക്ഷാ കാര്യക്രമം (JSSK) കീഴിൽ സിസേറിയൻ ഉൾപ്പെടെ സൗജന്യ പ്രസവ സൗകര്യം.
• യോഗ്യത: പ്രധാനമായും ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് താഴെയുള്ള (BPL) 19 വയസ്സോ അതിൽ കൂടുതലോ പ്രായമുള്ള ഗർഭിണികൾ.

16. പ്രധാനമന്ത്രി മാതൃ വന്ദന യോജന (PMMVY)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2017 ജനുവരി 1

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണത്തിനായി പണമായി പ്രോത്സാഹനം നൽകുക.
• വേതന നഷ്ടം ഭാഗികമായി നികത്തുക, അതുവഴി സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും വിശ്രമിക്കാൻ സാധിക്കും.
• മാതൃ-ശിശുമരണ നിരക്ക് കുറയ്ക്കുകയും ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ആദ്യത്തെ കുട്ടി: മൂന്ന് ഗഡുക്കളായി ആകെ ₹5,000 സഹായം.
• രണ്ടാമത്തെ കുട്ടി: പെൺകുട്ടിയാണ് ജനിക്കുന്നതെങ്കിൽ ഒറ്റത്തവണയായി ₹6,000 സഹായം.
• ഈ തുക ഡിബിടി വഴി നേരിട്ട് ആധാർ-സീഡ് ചെയ്ത ബാങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.
• അപേക്ഷാ നടപടിക്രമം: യോഗ്യരായ സ്ത്രീകൾക്ക് PMMVY പോർട്ടൽ വഴിയോ അടുത്തുള്ള അങ്കണവാടി കേന്ദ്രം/ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം വഴിയോ അപേക്ഷിക്കാം.
• 19 വയസ്സോ അതിൽ കൂടുതലോ പ്രായമുള്ള ഗർഭിണികൾ.
• കേന്ദ്ര/സംസ്ഥാന സർക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സ്ഥിരം ജോലി ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീകൾ.

17. ബേഠി ബച്ചാവോ ബേഠി പഠാവോ (BBBP)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ജനുവരി 22

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (ഭ്രൂണഹത്യ) തടയുക.
• പെൺകുട്ടികളുടെ നിലനിൽപ്പും (survival) സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുക.
• പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കുക.
• ലിംഗാനുപാതത്തിൽ (SRB) പുരോഗതി വരുത്തുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• മികച്ച ലിംഗാനുപാതം: രാജ്യത്ത് ജനനസമയത്തെ ലിംഗാനുപാതത്തിൽ പുരോഗതി (2014-15-ൽ 918-ൽ നിന്ന് 2023-24-ൽ 930 ആയി വർദ്ധിച്ചു).
• വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ പുരോഗതി: സെക്കൻഡറി തലത്തിൽ പെൺകുട്ടികളുടെ മൊത്തം എൻറോൾമെന്റ് അനുപാതം 78% ആയി വർദ്ധിച്ചു (2023-24).
• ആരോഗ്യ പുരോഗതി: സ്ഥാപനപരമായ പ്രസവങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് (97.3%) പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച പോഷകാഹാരം.
• ബോധവൽക്കരണം: ലിംഗസമത്വത്തോടുള്ള സാമൂഹിക കാഴ്ചപ്പാടിൽ മാറ്റം.
• സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ: സുകന്യ സമൃദ്ധി അക്കൗണ്ട് വഴി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വിവാഹത്തിനുമുള്ള സാമ്പത്തിക സമ്പാദ്യം.

18. വൺ-സ്റ്റോപ്പ് സെന്റർ (സഖി കേന്ദ്ര)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2015 ഏപ്രിൽ 1

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• സംയോജിത സേവനങ്ങൾ (Integrated Services): അക്രമം നേരിടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ഒരേ സ്ഥലത്ത് സഹായം ലഭിക്കുക.
• ദ്രുത സഹായം: ഇരകളായ സ്ത്രീകൾക്ക് പോലീസ്, മെഡിക്കൽ, നിയമസഹായം ഉടനടി ലഭിക്കുക.
• സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷം: ശാരീരിക, ലൈംഗിക അല്ലെങ്കിൽ വൈകാരിക പീഡനം നേരിടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് താൽക്കാലിക അഭയവും (Temporary Shelter) മാനസിക-സാമൂഹിക കൗൺസിലിംഗും (Psychosocial Counselling) നൽകുക.
• ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും മാന്യവും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ സഹായിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ഒറ്റ കുടക്കീഴിൽ സഹായം: ഇരയായ സ്ത്രീക്ക് വിവിധ സഹായങ്ങൾക്കായി പല സ്ഥലങ്ങളിൽ പോകേണ്ടതില്ല.
• വിവിധ തരം സേവനങ്ങൾ: ഇവിടെ 24×7 അടിയന്തര, അടിയന്തരമല്ലാത്ത സഹായം ലഭ്യമാണ്.
• നിയമപരവും വൈദ്യപരവുമായ കൗൺസിലിംഗ്: എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ സഹായം, അഭിഭാഷകന്റെ സൗകര്യം, ഡോക്ടർമാരുടെ ടീം.
• മാനസികവും നിയമപരവുമായ ഉപദേശം: കൗൺസിലിംഗും (Counseling) നിയമോപദേശവും വഴി സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുക.
• താൽക്കാലിക അഭയം (Temporary Shelter): സുരക്ഷിതമായി താമസിക്കാനുള്ള ഇടം നൽകുന്നു.
• സൗജന്യവും വിവേചനരഹിതവും: ഈ സേവനം ഏതെങ്കിലും ജാതി, മതം, വർഗ്ഗം അല്ലെങ്കിൽ വൈവാഹിക നിലയുടെ വിവേചനമില്ലാതെ ലഭ്യമാണ്. 

19. സ്വയംസിദ്ധ യോജന (Swayamsiddha Scheme)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2000-01 (വനിതാ ശാക്തീകരണ വർഷത്തിൽ ആരംഭിച്ചു)

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം / ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• സ്ത്രീകളെ സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങളായി (SHGs) സംഘടിപ്പിക്കുക.
• സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം നടത്തുക.
• സ്ത്രീകളിൽ ആത്മനിർഭരതയും ആത്മവിശ്വാസവും വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• സ്ത്രീകൾക്കായി വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന (Income generation) അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
• നിയമപരമായ സാക്ഷരതയും സാമൂഹിക തിന്മകൾക്കെതിരായ അവബോധവും വർദ്ധിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത: ഗ്രൂപ്പ് വഴി ചെറിയ സമ്പാദ്യങ്ങളും വായ്പകളും.
• നൈപുണ്യ വികസനം: സ്ത്രീകൾക്ക് നൈപുണ്യ പരിശീലനം നൽകുക.
• ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിക്കുന്നു: തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ശേഷിയിൽ പുരോഗതി.
• സാമൂഹിക ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവതികളാക്കുക.
• പ്രധാന സവിശേഷത: ഗ്രാമീണ തലത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ വികസനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഇന്ദിരാ മഹിളാ യോജനയുടെ (IMY) പരിഷ്കരിച്ച രൂപമാണ് ഈ പദ്ധതി.

20. പ്രധാനമന്ത്രി റോസ്ഗാർ സൃജൻ കാര്യക്രം (PMEGP)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2008 ഓഗസ്റ്റ്

മന്ത്രാലയം: സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭ മന്ത്രാലയം (MSME)

ലക്ഷ്യം

• ഗ്രാമീണ, നഗര മേഖലകളിൽ സൂക്ഷ്മ സംരംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ നിരന്തരവും സുസ്ഥിരവുമായ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
• പരമ്പരാഗത കരകൗശല വിദഗ്ദ്ധർക്കും തൊഴിൽരഹിതരായ യുവാക്കൾക്കും സ്വന്തമായി ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക.
• പ്രാദേശിക തലത്തിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലൂടെ കുടിയേറ്റം കുറയ്ക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സബ്സിഡി: പൊതു വിഭാഗത്തിന് ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ 25%, നഗര മേഖലകളിൽ 15% സബ്സിഡി. സ്ത്രീകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഈ സബ്സിഡി ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ 35% വരെയും നഗര മേഖലകളിൽ 25% വരെയും ആണ്.
• വായ്പാ പരിധി: നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ പരമാവധി 50 ലക്ഷം രൂപയും സേവന മേഖലയിൽ 20 ലക്ഷം രൂപയും വരെയുള്ള പ്രോജക്റ്റ് ചെലവുകൾക്ക് വായ്പ ലഭ്യമാണ്.
• അപേക്ഷ: വനിതാ സംരംഭകർക്ക് 18 വയസ്സിന് മുകളിൽ പ്രായമുണ്ടായിരിക്കണം, പുതിയ സംരംഭങ്ങൾക്കായി അപേക്ഷിക്കാം (വരുമാന പരിധിയില്ല).
• സഹകരണം: KVIC, DIC എന്നിവ വഴി നടപ്പാക്കുന്നു.

21. മഹിളാ കിസാൻ സശക്തീകരണ പരിയോജന (MKSP)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2010-11 ബഡ്ജറ്റിൽ

മന്ത്രാലയം: ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (Ministry of Rural Development)

ലക്ഷ്യം

• കൃഷിയിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• സുസ്ഥിര കാർഷിക-പാരിസ്ഥിതിക (Agro-ecology) കാലാവസ്ഥാ സൗഹൃദ കൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• വനിതാ കർഷകർക്ക് സുസ്ഥിര ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
• ഉൽപ്പാദന വിഭവങ്ങളിലേക്കും സർക്കാർ സേവനങ്ങളിലേക്കും സ്ത്രീകളുടെ പ്രവേശനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• പശു-സഖി മോഡൽ, വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (NTFP) എന്നിവ വഴി വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാങ്കേതിക സഹായം: വനിതാ കർഷകർക്ക് സുസ്ഥിര കൃഷിയുടെ പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകളിൽ പരിശീലനം.
• സാമ്പത്തിക സഹായം: സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ (SHGs) വഴി വിത്ത്, ഉപകരണങ്ങൾ, മറ്റ് ഇൻപുട്ടുകൾ എന്നിവ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുക.
• സ്ഥിരമായ വരുമാനം: ജൈവകൃഷി, കീടനാശിനി മുക്ത മാനേജ്‌മെന്റ് (NPM), മൃഗസംരക്ഷണം എന്നിവയിലൂടെ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• ശേഷി വർദ്ധനവ്: പ്രാദേശിക തലത്തിൽ സഹായം നൽകുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി പ്രൊഫഷണലുകൾ (Community Professionals) തയ്യാറാക്കുക.

22. മഹിളാ സംരംഭകത്വ പ്ലാറ്റ്ഫോം (WEP – Women Entrepreneurship Platform)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2018 മാർച്ച് 8 (അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനം)

മന്ത്രാലയം: നീതി ആയോഗ്

ലക്ഷ്യം: ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സംരംഭകർക്ക് ‘ഇച്ഛാ ശക്തി’ (പ്രചോദനം), ‘ജ്ഞാന ശക്തി’ (നൈപുണ്യം), ‘കർമ്മ ശക്തി’ (ബിസിനസ്സ് സഹായം) എന്നിവ ലഭിക്കുന്ന ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥ (Ecosystem) സൃഷ്ടിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: വനിതാ സംരംഭകർക്ക് വായ്പ, ഗ്രാന്റ്, മറ്റ് സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ എന്നിവ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുക.
• മെന്റർഷിപ്പ് (ഉപദേശം): പരിചയസമ്പന്നരായ ഉപദേഷ്ടാക്കളിൽ നിന്ന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം.
• നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ്: മറ്റ് വനിതാ സംരംഭകരുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ അവസരം.
• നൈപുണ്യ വികസനം: വർക്ക്‌ഷോപ്പുകളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും ബിസിനസ്സ് നൈപുണ്യത്തിൽ വർദ്ധനവ്.
• വിപണി പ്രവേശനം: സ്വന്തം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിപണിയിൽ സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായം.

23. പാൽന യോജന (മുൻപ് ദേശീയ ക്രെഷ് യോജന)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2022 ഏപ്രിൽ 1 (മിഷൻ ശക്തിയുടെ സമർത്ഥ്യ ഉപപദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ)

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• തൊഴിൽ സേനയിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം: ജോലി ചെയ്യുന്ന അമ്മമാർക്ക് കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കി അവരെ ജോലി ചെയ്യാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• ഗുണമേന്മയുള്ള പരിചരണം: 6 മാസം മുതൽ 6 വയസ്സ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സുരക്ഷിതവും പോഷകസമൃദ്ധവും വികസനപരവുമായ അന്തരീക്ഷം നൽകുക.
• ആരോഗ്യവും പോഷകാഹാരവും: പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്, ആരോഗ്യ പരിശോധന, പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം (മിഷൻ പോഷൺ 2.0-യോടൊപ്പം) ഉറപ്പാക്കുക.
• ശാരീരികവും വൈജ്ഞാനികവുമായ വികസനം: കുട്ടികളുടെ സമഗ്ര വികസനത്തിനായി സുരക്ഷിതവും സജ്ജീകരിച്ചതുമായ കേന്ദ്രങ്ങൾ നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• അങ്കണവാടി-കം-ക്രെഷ് (AWCC): അങ്കണവാടികളെ ക്രെഷുകളായി നവീകരിക്കുക, അവിടെ കുട്ടികൾക്ക് ഉറങ്ങാനും കളിക്കാനും ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങളുമുണ്ടാകും.
• സാമ്പത്തിക സഹായം: ജോലി ചെയ്യുന്ന അമ്മമാർക്ക് താങ്ങാനാവുന്നതും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്നതുമായ ഡേ-കെയർ.
• സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷം: പരിശീലനം ലഭിച്ച ജീവനക്കാർ കുട്ടികളെ പരിപാലിക്കുന്നു.
• നിരീക്ഷണം: ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണം.
• ധനസഹായം: കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ തമ്മിൽ 60:40 (വടക്കുകിഴക്കൻ, പ്രത്യേക സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 90:10) അനുപാതം.

24. യശസ്വിനി ഇനിഷ്യേറ്റീവ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2024 ജൂൺ 27

മന്ത്രാലയം: സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭ മന്ത്രാലയം (MoMSME)

ലക്ഷ്യം: വനിതാ സംരംഭകരെ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം, നൈപുണ്യ പരിശീലനം, സാമ്പത്തിക മാനേജ്‌മെന്റ് എന്നിവയിലൂടെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും അനൗപചാരിക വനിതാ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സംരംഭങ്ങൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ശേഷി വർദ്ധനവ്: നൈപുണ്യ വികസനത്തിലൂടെ 1 ലക്ഷം സ്ത്രീകളെ പ്രാപ്തരാക്കുക.
• ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും ഇ-കൊമേഴ്‌സും: വനിതാ സംരംഭകരെ ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ്, ഇ-കൊമേഴ്‌സ് എന്നിവ പഠിപ്പിക്കുക.
• സാമ്പത്തിക സഹായം: സർക്കാർ പദ്ധതികളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശനം.
• സഹായ കാമ്പയിൻ: ഈ സംരംഭം ‘Empower Her Udan’ കാമ്പയിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

25. ആദർശ് മഹിളാ-ഹിതൈഷി ഗ്രാം പഞ്ചായത്ത് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2025 മാർച്ച് 5

മന്ത്രാലയം: പഞ്ചായത്ത് രാജ് മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• രാജ്യത്തെ ഓരോ ജില്ലയിലും കുറഞ്ഞത് ഒരു ആദർശ് മഹിളാ-ഹിതൈഷി ഗ്രാം പഞ്ചായത്ത് (MWFGP) സ്ഥാപിക്കുക.
• ഗ്രാമീണ വികസനത്തിലും ഭരണത്തിലും സ്ത്രീകളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തവും നേതൃത്വവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• ലിംഗസമത്വം ഉറപ്പാക്കുകയും സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• വനിതാ-സൗഹൃദ ഡാഷ്‌ബോർഡ്: പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കാൻ 35 സൂചകങ്ങളുള്ള (indicators) ഒരു പ്രത്യേക ഡാഷ്‌ബോർഡ് വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർ: ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർമാരെ നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• വനിതാ ഗ്രാമസഭകൾ: 2025 മാർച്ച് 8-ന് രാജ്യവ്യാപകമായി വനിതാ ഗ്രാമസഭകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു, ഇത് അടിസ്ഥാന തലത്തിൽ ഈ സംരംഭത്തിന് ശക്തി നൽകും.
• പ്രാദേശികവൽക്കരണം: ഈ സംരംഭം സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ (SDGs) പ്രാദേശികവൽക്കരണത്തിന് കീഴിലാണ് വരുന്നത്.

26. പുതിയ സ്വർണിമ യോജന (New Swarnima Scheme for Women)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2023 ഡിസംബറിൽ സജീവമായി പ്രചരിപ്പിച്ചു.

മന്ത്രാലയം: കേന്ദ്ര സാമൂഹ്യനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം (ദേശീയ പിന്നോക്ക വിഭാഗ ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ – NBCFDC).

ലക്ഷ്യം: സാമൂഹികമായും വിദ്യാഭ്യാസപരമായും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളിലെ (OBC) സ്ത്രീകൾക്ക് ബിസിനസ്സിനായി കുറഞ്ഞ പലിശയിൽ വായ്പ നൽകി അവരെ സ്വയംപര്യാപ്തരും ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ടവരുമാക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• വായ്പാ തുക: പരമാവധി ₹2,00,000 (രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ).
• പലിശ നിരക്ക്: വളരെ കുറവ്, പ്രതിവർഷം 5%.
• സ്വയം നിക്ഷേപത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ല: ₹2 ലക്ഷം വരെയുള്ള പ്രോജക്റ്റുകൾക്ക് സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തമായി പണം നിക്ഷേപിക്കേണ്ടതില്ല.
• തിരിച്ചടവ്: 6 മാസത്തെ മൊറട്ടോറിയം കാലയളവിനൊപ്പം 8 വർഷത്തിനുള്ളിൽ തിരിച്ചടയ്ക്കണം.

27. മഹിളാ സമൃദ്ധി യോജന (Mahila Samridhi Yojana)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: സാമൂഹ്യനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ

മന്ത്രാലയം: സാമൂഹ്യനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ ദരിദ്ര പശ്ചാത്തലമുള്ള വനിതാ സംരംഭകർക്ക് സൂക്ഷ്മ ധനസഹായം നൽകി അവരെ ശാക്തീകരിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ: സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾക്കോ (SHG) നേരിട്ട് സ്ത്രീകൾക്കോ വായ്പ. പ്രത്യേകമായി പട്ടികജാതി/വർഗ്ഗ, സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ഊന്നൽ. സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ ശാക്തീകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

28. മഹിളാ വൈജ്ഞാനിക യോജന (Women Scientists Scheme – WOS) – ഇപ്പോൾ WISE-KIRAN-ന് കീഴിൽ പരിഗണിക്കുന്നു

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2003-04 (2018 ഏപ്രിൽ 12-ന് പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു/പരിഷ്കരിച്ചു)

മന്ത്രാലയം: ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രാലയം (Ministry of Science and Technology)] (DST)

ലക്ഷ്യം: കുടുംബപരമായ കാരണങ്ങളാൽ കരിയർ ബ്രേക്ക് എടുത്ത യോഗ്യരായ സ്ത്രീകൾക്ക് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖലയിൽ ഗവേഷണ അവസരങ്ങൾ നൽകുകയും അവരെ മുഖ്യധാരയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് 3 വർഷം വരെ ഫെലോഷിപ്പും ഗവേഷണ ഗ്രാന്റും (Research Grant) നൽകുന്നു.
• കരിയർ പുനരാരംഭിക്കൽ: കുടുംബപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കാരണം ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച സ്ത്രീകൾക്ക് വീണ്ടും പ്രൊഫഷണൽ ആകാൻ അവസരം ലഭിക്കുന്നു.
• വഴക്കം: വീട്ടിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യാനോ ഗവേഷണം ചെയ്യാനോ ഉള്ള സൗകര്യം, ഇത് വ്യക്തിഗതവും തൊഴിൽപരവുമായ ജീവിതത്തിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.
• പ്രായപരിധി: 27 മുതൽ 57 വയസ്സ് വരെയുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭ്യമാണ്.

29. WISE (Women in Science, Engineering and Technology) (WISE) – WISE-KIRAN

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2018

മന്ത്രാലയം: ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• STEM (ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഗണിതം) മേഖലകളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• കുടുംബപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ കാരണം കരിയറിൽ ബ്രേക്ക് എടുത്ത സ്ത്രീകളെ ഗവേഷണ/ജോലിയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക.
• ലിംഗപരമായ മുൻധാരണകൾ തകർത്ത് പെൺകുട്ടികളെ കരിയർ ഓപ്ഷനുകളായി ശാസ്ത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

പ്രധാന പരിപാടികൾ/ഘടകങ്ങൾ

• WISE-PhD: പിഎച്ച്ഡി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പ് (27-45 വയസ്സ്).
• WISE-PDF (Post-Doctoral Fellowship): പിഎച്ച്ഡിക്ക് ശേഷം ഗവേഷണത്തിനായി 27-60 വയസ്സുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ഫെലോഷിപ്പ്.
• WIDUSHI (WISE-Independent Project Grant): മുതിർന്ന വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് ഗവേഷണത്തിനായി.
• വിജ്ഞാൻ ജ്യോതി: സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിനികളെ (9-12 ക്ലാസുകൾ) STEM-ൽ കരിയറിനായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• GATI (Gender Advancement for Transforming Institutions): STEM സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ലിംഗസമത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: ഗവേഷണത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി 5 വർഷം വരെ ഫെലോഷിപ്പ് (ഫെലോഷിപ്പ് തുക: പ്രതിമാസം ₹31,000 – ₹55,000+).
• കരിയർ പുനരുജ്ജീവനം: 27-60 വയസ്സുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ഗവേഷണത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരാൻ.
• അക്കാദമിക് സഹായം: വിജ്ഞാൻ ജ്യോതിക്ക് കീഴിൽ കൗൺസിലിംഗ് (counseling), ശാസ്ത്ര സ്ഥാപന സന്ദർശനങ്ങൾ, വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ.
• സാമൂഹിക ശാക്തീകരണം: ‘WIDUSHI’, ‘SCOPE’ എന്നിവ വഴി സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണ അവസരം.

30. സ്വയം ശക്തി സഹകാർ യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2026 ഫെബ്രുവരി

മന്ത്രാലയം: സഹകരണ മന്ത്രാലയം, ഭാരത സർക്കാർ.

ലക്ഷ്യം: വനിതാ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഹകരണ സംഘങ്ങളെയും SHG-കളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുക, സാമ്പത്തിക സഹായത്തിലൂടെ (പ്രവർത്തന മൂലധനം/ടേം ലോൺ) വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, സ്ത്രീകളിൽ സംരംഭകത്വം വികസിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• എളുപ്പമുള്ള ധനസഹായം: വനിതാ SHG-കൾക്ക് നേരിട്ട് കുറഞ്ഞ പലിശ നിരക്കിൽ വായ്പാ സൗകര്യം.
• ശേഷി വർദ്ധനവ്: വനിതാ സഹകരണ സംഘങ്ങളെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കാൻ പരിശീലനവും സഹായവും.
• സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം: ക്ഷീരം, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം, മറ്റ് അനുബന്ധ മേഖലകളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക. 

31. നന്ദിനി സഹകാർ യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2020-21 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ

മന്ത്രാലയം: സഹകരണ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ NCDC വഴി പ്രവർത്തിക്കുന്നു

ലക്ഷ്യം

• വനിതാ സഹകരണ സംഘങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ സഹായം നൽകുക.
• വനിതാ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഹകരണ സംഘങ്ങളിലൂടെ ഗ്രാമീണ സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
• കൃഷി, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം, കരകൗശലം, മറ്റ് മേഖലകളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നില മെച്ചപ്പെടുത്തുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• എളുപ്പമുള്ള വായ്പ: വനിതാ സഹകരണ സംഘങ്ങൾക്ക് പ്രോജക്റ്റ് ചെലവിനായി സാമ്പത്തിക സഹായം (ക്രെഡിറ്റ് ലിങ്കേജ്).
• പലിശ ഇളവ്: പുതിയതും നൂതനവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് NCDC വഴി 2% വരെയും മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് 1% വരെയും പലിശ സബ്സിഡി.
• ധനസഹായത്തിന് പരിധിയില്ല: പ്രോജക്റ്റ് സഹായത്തിന് നിശ്ചിത മിനിമം അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി പരിധിയില്ല.
• ശേഷി വർദ്ധനവ്: വനിതാ അംഗങ്ങൾക്ക് ഗുരുഗ്രാമിലെ LINAC അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശിക കേന്ദ്രങ്ങൾ വഴി പരിശീലനം.
• യോഗ്യത: കുറഞ്ഞത് 50% അംഗങ്ങൾ സ്ത്രീകളായിരിക്കുകയും കുറഞ്ഞത് 3 മാസം പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സഹകരണ സംഘങ്ങൾ.

32. സൈബർ സഖി ഇനിഷ്യേറ്റീവ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2026 മാർച്ച്

മന്ത്രാലയം: ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി മന്ത്രാലയം (MeitY) / ദേശീയ വനിതാ കമ്മീഷൻ (NCW)

ലക്ഷ്യം

• സ്ത്രീകളെ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സുരക്ഷിതരായിരിക്കാൻ ശാക്തീകരിക്കുക.
• സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളെയും ഓൺലൈൻ പീഡനങ്ങളെയും കുറിച്ച് അവബോധം പ്രചരിപ്പിക്കുക.
• സുരക്ഷിതമായ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗ രീതികളെക്കുറിച്ച് (ഉദാ: സുരക്ഷിത പാസ്‌വേഡ്, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യത) വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിക്കുന്നു: സ്ത്രീകൾക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.
• സൈബർ ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിയുക: ഫിഷിംഗ്, ഡിജിറ്റൽ ദുരുപയോഗം, തട്ടിപ്പുകൾ എന്നിവ തിരിച്ചറിയാനും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനും സഹായിക്കുന്നു.
• ഡിജിറ്റൽ ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളെ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരരും ബോധവതികളുമാക്കുക.

33. നാരീ ശക്തി വന്ദൻ നിയമം

എപ്പോൾ പാസാക്കി: 2023 സെപ്റ്റംബറിൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കി (106-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി)

മന്ത്രാലയം: നിയമ നീതിന്യായ മന്ത്രാലയം / പാർലമെന്ററി കാര്യ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• ലോക്സഭയിലും സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലും സ്ത്രീകൾക്കായി 33% സീറ്റുകൾ സംവരണം ചെയ്യുക.
• നിയമസഭകളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കൽ പ്രക്രിയയിൽ അവരുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുക.
• ലിംഗസമത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം: സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിൽ (ലോക്സഭ, സംസ്ഥാന നിയമസഭ) തുല്യ അവസരം ലഭിക്കും.
• നയരൂപീകരണത്തിൽ പങ്ക്: സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾക്ക് (ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം) മുൻഗണന ലഭിക്കും.
• സമത്വം: ‘വനിതാ വികസനത്തിൽ നിന്ന് വനിതാ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വികസനത്തിലേക്ക്’ ഇന്ത്യയെ നയിക്കുക.
• SC/ST സംവരണം: ഈ 33% സംവരണത്തിൽ പട്ടികജാതി (SC), പട്ടികവർഗ്ഗ (ST) വിഭാഗങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്കും ഉപ-സംവരണം ഉൾപ്പെടുന്നു. 

34. ഉഡാൻ (UDAN) വിമാനയാത്രാ മേഖലയിലെ വനിതാ ഇനിഷ്യേറ്റീവ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 ഒക്ടോബർ 21

മന്ത്രാലയം: സിവിൽ ഏവിയേഷൻ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത: വനിതാ സംരംഭകരെ വ്യോമസേവനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് ശാക്തീകരിക്കുക.
• തൊഴിലവസരങ്ങൾ: വ്യോമയാന മേഖലയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പൈലറ്റ്, ക്യാബിൻ ക്രൂ, ഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റാഫ്, സാങ്കേതിക റോളുകൾ എന്നിവയിൽ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• പ്രാദേശിക ബന്ധം: വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് താങ്ങാനാവുന്ന യാത്രാ സൗകര്യം നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക: വനിതാ സംരംഭകർക്ക് എയർലൈൻ, കാർഗോ, അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രൗണ്ട് സേവനങ്ങളിൽ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ ആരംഭിക്കാൻ പ്രോത്സാഹനം.
• സമഗ്ര വികസനം: വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം പ്രാദേശിക തൊഴിലവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
• വിലകുറഞ്ഞ യാത്ര: കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വിമാനയാത്ര ലഭ്യമാക്കുക.

35. മിഷൻ ശക്തി (Mission Shakti)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2022 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ സജീവം

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: സ്ത്രീകൾക്ക് അക്രമരഹിതമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുക, സർക്കാർ പദ്ധതികളിലേക്ക് അവരുടെ പ്രവേശനം എളുപ്പമാക്കുക, രാഷ്ട്രനിർമ്മാണത്തിൽ തുല്യ പങ്കാളികളായി അവരെ ശാക്തീകരിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• അടിയന്തര സഹായം: ‘വൺ സ്റ്റോപ്പ് സെന്റർ’ (OSC) വഴി അക്രമം നേരിടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പോലീസ്, വൈദ്യ, നിയമസഹായം ഒരേ സ്ഥലത്ത് ലഭിക്കുന്നു.
• സുരക്ഷിത താമസം: ‘ശക്തി സദൻ’ (മുൻപ് സ്വാധാർ ഗ്രഹ്, ഉജ്ജ്വല യോജന) കീഴിൽ അനാഥരും കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടവരുമായ സ്ത്രീകൾക്ക് അഭയവും പുനരധിവാസവും.
• ജോലിസ്ഥലത്തെ സുരക്ഷ: ‘സഖി നിവാസ്’ (Working Women Hostel) വഴി ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ താമസ സൗകര്യം നൽകുക.
• സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത: നൈപുണ്യ വികസനവും സൂക്ഷ്മ വായ്പകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനവും വർദ്ധിപ്പിച്ച് സ്ത്രീകളെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുക. 

പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ: ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ 2020 ഒക്ടോബറിൽ സ്വന്തം ‘മിഷൻ ശക്തി’ കാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചിരുന്നു, അത് ഇപ്പോൾ 5.0 ഘട്ടത്തിലാണ് (2025 സെപ്റ്റംബർ).

36. നാരീ ശക്തി പുരസ്കാർ

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2016 (വാർഷികം)

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം, കായികം, നേതൃത്വം, മറ്റ് മേഖലകളിൽ അസാധാരണ സംഭാവനകൾ നൽകിയ സ്ത്രീകളെ ആദരിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ: ദേശീയ തലത്തിൽ അവാർഡും അംഗീകാരവും. ഇത് വനിതാ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ ആഘോഷിക്കുകയും മറ്റ് സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

37. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ (ഗ്രാമീണം) – SBM-G

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2014 ഒക്ടോബർ 2-ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി

മന്ത്രാലയം: പഞ്ചായത്ത് രാജ് മന്ത്രാലയം / ജലശക്തി മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ തുറന്ന മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ഇല്ലാതാക്കുക, ജീവിത നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, ഖര/ദ്രവ മാലിന്യ സംസ്കരണം (SLWM) വഴി ODF+ (ODF Plus) നില കൈവരിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സുരക്ഷയും ആത്മാഭിമാനവും: യൂണിസെഫ് അനുസരിച്ച്, 93% സ്ത്രീകൾക്കും വീട്ടിൽ ശുചിമുറി വന്നതിന് ശേഷം കൂടുതൽ സുരക്ഷിതത്വം തോന്നി.
• ആരോഗ്യ പുരോഗതി: രോഗങ്ങൾ കുറയുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് വയറിളക്കം മൂലമുള്ള മരണങ്ങളിൽ കുറവ്.
• സാമ്പത്തിക ലാഭം: ODF ഗ്രാമങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സംബന്ധമായ ചെലവുകൾ കുറയുന്നതിലൂടെ പ്രതിവർഷം ലാഭം.
• സൗകര്യം: വീട്ടിൽ ശുചിമുറി ഉള്ളതുകൊണ്ട് സ്ത്രീകൾക്ക് രാത്രിയിലോ പകലോ പുറത്ത് പോകേണ്ടിവരുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിച്ചു.

38. സൗര ചർഖാ മിഷൻ

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2018 ജൂൺ 27

മന്ത്രാലയം: സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭ മന്ത്രാലയം (MSME) – നടപ്പാക്കുന്ന ഏജൻസി: ഖാദി ഗ്രാമ വ്യവസായ കമ്മീഷൻ (KVIC)

ലക്ഷ്യം

• ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ സോളാർ ചർഖാ ക്ലസ്റ്ററുകളിലൂടെ വനിതാ ശാക്തീകരണവും സമഗ്ര വികസനവും ഉറപ്പാക്കുക.
• ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം തടയുകയും ചെയ്യുക.
• കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള, നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുസ്ഥിര തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
• സൗര ചർഖാ മിഷൻ ഒരു ബിസിനസ്സ് കേന്ദ്രീകൃത പദ്ധതിയാണ്, ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം നൂൽ നൂൽക്കുന്നവർ, നെയ്ത്തുകാർ, തയ്യൽക്കാർ, മറ്റ് വിദഗ്ദ്ധരായ കരകൗശല വിദഗ്ദ്ധർ എന്നിവരുൾപ്പെടെ 200 മുതൽ 2042 വരെ ഗുണഭോക്താക്കളുള്ള ‘സോളാർ ചർഖാ ക്ലസ്റ്ററുകൾ’ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ്.
• ഓരോ ക്ലസ്റ്ററിനും പരമാവധി 9.60 കോടി രൂപയുടെ സബ്സിഡി ലഭിക്കും, ഇത് വ്യക്തികൾക്കും ഒരു പ്രത്യേക ആവശ്യ വാഹനത്തിനും (SPV) മൂലധന സബ്സിഡിയായി നൽകുന്നു, കൂടാതെ പ്രവർത്തന മൂലധനത്തിനും ശേഷി വർദ്ധനവിനും പലിശ ഇളവും ഉൾപ്പെടുന്നു.
• ഈ സൗര ചർഖകൾ സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കും, ഇത് ഒരു പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സാണ്. ഈ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം ഹരിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ വികസനത്തിന് സംഭാവന നൽകുകയും കരകൗശല വിദഗ്ദ്ധർക്ക് സുസ്ഥിര തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയുമാണ്.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക: ഓരോ ക്ലസ്റ്ററിലും 200 മുതൽ 2042 വരെ കരകൗശല വിദഗ്ദ്ധർക്ക് നേരിട്ടുള്ള തൊഴിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്നു.
• സബ്സിഡിയും സഹായവും: ഓരോ ക്ലസ്റ്ററിനും 9.60 കോടി രൂപ വരെ സബ്സിഡി വ്യവസ്ഥ.
• സാങ്കേതിക സഹായം: 10 സ്പിൻഡിലുകളുള്ള സോളാർ ചർഖകൾ നൽകുന്നു, ഇത് ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
• പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദം: സൗരോർജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് ഹരിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.
• ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുക: കരകൗശല വിദഗ്ദ്ധരുടെ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ സുസ്ഥിര ഉപജീവന മാർഗ്ഗം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. 

39. നയി റോഷ്നി യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2012-13 മുതൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു

മന്ത്രാലയം: ന്യൂനപക്ഷ കാര്യ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുക, അതുവഴി അവർക്ക് സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ബാങ്കുകൾ, മറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ഇടപെടാനും നേതൃത്വപരമായ റോളുകൾ ഏറ്റെടുക്കാനും സാധിക്കും.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• പരിശീലനം: സ്ത്രീകൾക്ക് നേതൃത്വം, ആരോഗ്യം, ശുചിത്വം, നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത എന്നിവയിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
• ശാക്തീകരണം: ഇത് ഗ്രാമീണ, നഗര മേഖലകളിലെ സ്ത്രീകളിൽ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുന്നു.
• യോഗ്യത: 18 മുതൽ 65 വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള ന്യൂനപക്ഷ സമുദായങ്ങളിലെ (മുസ്ലിം, സിഖ്, ക്രിസ്ത്യൻ, ബുദ്ധ, ജൈന, പാഴ്സി) സ്ത്രീകൾ.
• നടപ്പാക്കൽ: ഈ പദ്ധതി സർക്കാരിതര സംഘടനകൾ (NGOs), സിവിൽ സൊസൈറ്റികൾ, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ വഴി നടപ്പാക്കുന്നു.
• ലയിപ്പിക്കൽ: 2022-23 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ ഇത് പ്രധാനമന്ത്രി വിരാസത് കാ സംവർദ്ധൻ (PM VIKAS) പദ്ധതിയുടെ ഒരു ഘടകമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

40. ദേശീയ കന്നുകാലി മിഷൻ (NLM)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2014-15 (പരിഷ്കരിച്ചത്: 2021-22)

മന്ത്രാലയം: മൃഗസംരക്ഷണ ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്, മത്സ്യബന്ധന, മൃഗസംരക്ഷണ, ക്ഷീരവികസന മന്ത്രാലയം, ഭാരത സർക്കാർ

ലക്ഷ്യം

• ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക: ഇനങ്ങളുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തലിലൂടെ ഒരു മൃഗത്തിൽ നിന്നുള്ള പാൽ, മാംസം, മുട്ട, കമ്പിളി എന്നിവയുടെ ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക: ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ആട്, ചെമ്മരിയാട്, കോഴി വളർത്തൽ, പന്നിവളർത്തൽ തുടങ്ങിയ സൂക്ഷ്മ സംരംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുക.
• തീറ്റ വികസനം: തീറ്റപ്പുല്ലും തീറ്റയും (മൃഗങ്ങളുടെ ആഹാരം) ലഭ്യമാക്കുക.
• സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ: കന്നുകാലി ഇൻഷുറൻസ് വഴി കന്നുകാലി ഉടമകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സംരംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന്: 50% വരെ മൂലധന സബ്സിഡി (₹50 ലക്ഷം വരെ).
• കോഴി വളർത്തൽ (Poultry): കുറഞ്ഞ ഇൻപുട്ട് സാങ്കേതിക വിദ്യയുള്ള കോഴികൾക്ക് 50% സബ്സിഡി.
• ആട്/ചെമ്മരിയാട് വളർത്തൽ: 50% സബ്സിഡി (500+25 യൂണിറ്റ് വരെ).
• പന്നിവളർത്തൽ (Piggery): 50% സബ്സിഡി (100+25 യൂണിറ്റ് വരെ).
• തീറ്റയും തീറ്റപ്പുല്ലും: തീറ്റ ബ്ലോക്കുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾക്കും തീറ്റ സംസ്കരണത്തിനും സാമ്പത്തിക സഹായം.

41. വനിതാ സംരംഭകത്വ പരിപാടി (സ്വാവലംബിനി (Swavalambini)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2025 ഫെബ്രുവരി (പൈലറ്റ് പ്രോജക്റ്റായി), ഔപചാരിക ഉദ്ഘാടനം 2025 മാർച്ച്

മന്ത്രാലയം: നൈപുണ്യ വികസന സംരംഭകത്വ മന്ത്രാലയം (MSDE)

ലക്ഷ്യം

• ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥിനികളിൽ സംരംഭകത്വ മനോഭാവം (Entrepreneurship) വളർത്തുക.
• ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് 40 മണിക്കൂർ തീവ്ര പരിശീലനവും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും നൽകുക.
• സാമ്പത്തിക സഹായം, വിപണി ബന്ധം, നിയമസഹായം എന്നിവ നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ഘടനയുള്ള പരിശീലനം: 2 ദിവസത്തെ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടി (EAP), 40 മണിക്കൂർ EDP പരിശീലനം.
• സാമ്പത്തിക സാങ്കേതിക സഹകരണം: സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് മെന്റർഷിപ്പ്, ഫണ്ടിംഗ്, നിയമസഹായം.
• വനിതാ ശാക്തീകരണം: ‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ കീഴിൽ 1,200 വിദ്യാർത്ഥിനികളെ സംരംഭകരാകാൻ ശാക്തീകരിക്കുക.
• നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ്: വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശനം.
• ഈ പരിപാടി നിലവിൽ അസം, മേഘാലയ, മിസോറാം, ഉത്തർപ്രദേശ് (മീററ്റ്), തെലങ്കാന എന്നിവിടങ്ങളിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർവകലാശാലകളിൽ നടപ്പാക്കുന്നു.

42. മഹിളാ ഉദ്യമ വികാസ് യോജന (WEDS)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: —

മന്ത്രാലയം: സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭ മന്ത്രാലയം (MSME)

ലക്ഷ്യം: വനിതാ സംരംഭകർക്ക് ബിസിനസ്സ് ആരംഭിക്കുന്നതിനോ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനോ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുകയും നൈപുണ്യ വികസനത്തിലൂടെ അവരെ സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമ്പത്തിക സഹായം: പ്രോജക്റ്റ് ചെലവിന്റെ പരമാവധി 75% ടേം ലോണായി ലഭ്യമാണ്.
• പ്രവർത്തന മൂലധനം: 15 ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള പ്രോജക്റ്റ് ചെലവ് (പ്രവർത്തന മൂലധനം ഉൾപ്പെടെ) കവർ ചെയ്യുന്നു.
• യോഗ്യത: 18-50 വയസ്സിനിടയിലുള്ള വിദഗ്ദ്ധരായ വനിതാ സംരംഭകർക്ക് (ചെറുകിട ബിസിനസ്സ്/വ്യാപാരം) അപേക്ഷിക്കാം.
• വിപുലീകരണം: നിലവിലുള്ള ബിസിനസ്സുകളുടെ നവീകരണത്തിനും വൈവിധ്യവൽക്കരണത്തിനും വായ്പ ലഭിക്കുന്നു.
• യോഗ്യരായ സംരംഭകർക്ക് NEDFi (North Eastern Development Finance Corporation) വഴി അപേക്ഷിക്കാം.

43. ഷീ-മാർട്ട്സ് (SHE-Marts) – പുതിയ ഇനിഷ്യേറ്റീവ്

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2026-27 ബഡ്ജറ്റിൽ പ്രഖ്യാപനം (2026 മാർച്ചിന് ശേഷം നടപ്പാക്കൽ ആരംഭിച്ചു)

മന്ത്രാലയം: ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (DAY-NRLM-ന് കീഴിൽ)

ലക്ഷ്യം

• സംരംഭകരാക്കുക: ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളെ വായ്പ വാങ്ങുന്നവരിൽ (credit-seekers) നിന്ന് ബിസിനസ്സ് ഉടമകളാക്കി (enterprise owners) മാറ്റുക.
• വിപണി പ്രവേശനം: സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ (SHGs) നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് വിൽക്കാൻ ഒരു സ്ഥിരവും സംഘടിതവുമായ റീട്ടെയിൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം നൽകുക.
• ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കുക: ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിച്ച് ഇടനിലക്കാരുടെ പങ്ക് ഇല്ലാതാക്കുകയും സ്ത്രീകളുടെ ലാഭം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• സാമൂഹിക ഉടമസ്ഥാവകാശം: ഈ ‘ഷീ-മാർട്ടുകൾ’ ക്ലസ്റ്റർ തലത്തിലുള്ള ഫെഡറേഷനുകൾക്ക് (Cluster Level Federations) ഉള്ളിൽ സമൂഹത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളായിരിക്കും.
• ബ്രാൻഡിംഗിനുള്ള അവസരം: സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ പ്രാദേശിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളെ ഒരു ബ്രാൻഡായി സ്ഥാപിക്കാനും അവരുടെ ദൃശ്യപരത (visibility) വർദ്ധിപ്പിക്കാനും അവസരം ലഭിക്കും.
• സ്ഥിരമായ വരുമാനം: സംഘടിത വിൽപ്പന പ്ലാറ്റ്ഫോം ലഭിക്കുന്നതിലൂടെ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്ക് വരുമാനത്തിന്റെ സ്ഥിരവും സുരക്ഷിതവുമായ ഉറവിടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.
• ലക്ഷ്മി ദീദിയുടെ അടുത്ത ഘട്ടം: ‘ലക്ഷ്മി ദീദി’ പരിപാടിയുടെ വിജയം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തും.

44. ഗേൾസ് ഹോസ്റ്റൽസ് നെറ്റ്‌വർക്ക് (STEM വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി)

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2026-27 ബഡ്ജറ്റിൽ പ്രധാന പ്രഖ്യാപനം

മന്ത്രാലയം: വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• STEM വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക: ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, ഗണിതം (STEM) വിഷയങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
• സുരക്ഷിത താമസം: വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് സുരക്ഷിതവും താങ്ങാനാവുന്നതും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അനുകൂലവുമായ താമസം നൽകുക.
• ഡ്രോപ്പ്ഔട്ട് നിരക്ക് കുറയ്ക്കുക: പ്രത്യേകിച്ച് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ഡ്രോപ്പ്ഔട്ട് (പഠനം നിർത്തുന്നത്) തടയുക.
• NEP 2020: ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020-ന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ഓരോ ജില്ലയിലും സൗകര്യം: രാജ്യത്തെ ഓരോ ജില്ലയിലും പുതിയ ഗേൾസ് ഹോസ്റ്റലുകളുടെ നിർമ്മാണം.
• ലാബുകളിലേക്കും ഗവേഷണത്തിലേക്കും എളുപ്പമുള്ള പ്രവേശനം: STEM വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ലബോറട്ടറികൾക്കും ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും സമീപം താമസം ലഭിക്കുന്നതിലൂടെ പഠനം എളുപ്പമാകും.
• മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസ അവസരം: സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാൻ സഹായിക്കുന്നു.
• വയബിലിറ്റി ഗ്യാപ് ഫണ്ട് (VGF): പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന ജില്ലകളിലും ഹോസ്റ്റൽ നിർമ്മാണത്തിന് VGF ഉപയോഗം.
• സുരക്ഷയും പ്രവേശനവും ഉറപ്പാക്കും. ഗ്രാമീണ, വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടാൻ സാധിക്കും. ഇത് വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും എഞ്ചിനീയർമാരുടെയും എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കും.

45. ലക്ഷ്മി ദീദി യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2023 ഓഗസ്റ്റ് 15

മന്ത്രാലയം: കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം: സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങളിലെ (SHG) സ്ത്രീകളെ പ്രതിവർഷം 1 ലക്ഷം രൂപയിൽ കൂടുതൽ വരുമാനം നേടാൻ പ്രാപ്തരാക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ:

• ആരംഭത്തിൽ 2 കോടി, ഇപ്പോൾ 3 കോടി സ്ത്രീകളെ ‘ലക്ഷ്മി ദീദി’ ആക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
• പലിശ രഹിത വായ്പ: സ്വയംതൊഴിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിന് ₹5 ലക്ഷം വരെയുള്ള പലിശ രഹിത വായ്പ.
• നൈപുണ്യ പരിശീലനം: ഡ്രോൺ ഓപ്പറേഷൻ, എൽഇഡി ബൾബ് നിർമ്മാണം, പ്ലംബിംഗ്, തയ്യൽ തുടങ്ങിയ വിവിധ നൈപുണ്യങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പരിശീലനം നൽകുന്നു.
• സ്വയംപര്യാപ്തത: സ്ത്രീകളുടെ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിച്ച് അവരെ സാമ്പത്തികമായി സ്വതന്ത്രരാക്കുക.
• നമോ ഡ്രോൺ ദീദി: ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഡ്രോൺ പറത്താനുള്ള പരിശീലനവും നൽകുന്നുണ്ട്.
• സാമൂഹിക ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകളുടെ ആത്മവിശ്വാസവും സാമൂഹിക നിലയും മെച്ചപ്പെടുത്തുക.
• 2025 ഓടെ 3 കോടിയിലധികം ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ചു.
• ഇപ്പോൾ 2029-30 ഓടെ ആകെ 6 കോടി ലക്ഷ്മി ദീദിമാരെ സൃഷ്ടിക്കാനാണ് പുതിയ ലക്ഷ്യം.
• 2026-ൽ 3.07 കോടിയിലധികം സ്ത്രീകൾ ഇതിനകം ലക്ഷ്മി ദീദിമാരായി കഴിഞ്ഞു.

46. നമോ ഡ്രോൺ ദീദി യോജന

എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു: 2023 നവംബർ 30-ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി

മന്ത്രാലയം: കൃഷി കർഷക ക്ഷേമ മന്ത്രാലയം കൂടാതെ ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം (DAY-NRLM-ന് കീഴിൽ) എന്നിവയുടെ സംയുക്ത സംരംഭം.

ലക്ഷ്യം: 15,000 വനിതാ SHG-കളെ ഡ്രോൺ പൈലറ്റുമാരായി പരിശീലിപ്പിച്ച് കാർഷിക സേവനങ്ങൾ (വളം, കീടനാശിനി തളിക്കൽ) നൽകുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• ആകെ ബഡ്ജറ്റ് 1,261 കോടി രൂപ (2023-24 മുതൽ 2025-26 വരെ). 2026 ഓടെ നൂറുകണക്കിന് ഡ്രോണുകൾ വിതരണം ചെയ്തു.
• വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക: സ്ത്രീകൾക്ക് ഡ്രോൺ വാടകയ്ക്ക് നൽകി പ്രതിവർഷം ₹1 ലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ അധിക വരുമാനം നേടാൻ സാധിക്കും.
• ആധുനിക കൃഷി: ഡ്രോണുകൾ വഴി ദ്രാവക വളങ്ങളും കീടനാശിനികളും കൃത്യവും സുരക്ഷിതവുമായി തളിക്കുക.
• സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം: ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾക്ക് പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക.

47. ജെൻഡർ ബഡ്ജറ്റ് 2026-27

എപ്പോൾ നടപ്പാക്കി: 2026-27 സാമ്പത്തിക വർഷം (2026 ഫെബ്രുവരി 1 (പാർലമെന്റിൽ കേന്ദ്ര ബഡ്ജറ്റിനൊപ്പം) – ഇന്ത്യയിൽ ജെൻഡർ ബഡ്ജറ്റിംഗിന്റെ ഔപചാരിക തുടക്കം 2005-06 ൽ ആയിരുന്നു.

മന്ത്രാലയം: ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം (വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന സംഭാവന)

ലക്ഷ്യം

• ലിംഗസമത്വം: സർക്കാർ വിഭവങ്ങളുടെ വിതരണത്തിൽ ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വ്യത്യാസം കുറയ്ക്കുക.
• ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രത്യേക പദ്ധതികളിലൂടെ അവരുടെ സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക നില മെച്ചപ്പെടുത്തുക.
• നിരീക്ഷണം: ബഡ്ജറ്റിന്റെ പ്രയോജനം സ്ത്രീകൾക്ക് ഫലപ്രദമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക.
• മുഖ്യധാരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക: വികസനത്തിന്റെ എല്ലാ പദ്ധതികളിലും സ്ത്രീകളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ: വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സംരംഭകത്വം, സുരക്ഷ, നൈപുണ്യ വികസനം എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ. ഇത് എല്ലാ വനിതാ കേന്ദ്രീകൃത പദ്ധതികൾക്കും ശക്തമായ സാമ്പത്തിക പിന്തുണ നൽകും.

48. ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്കുള്ള ഹോസ്റ്റൽ (Working Women Hostel – WWH) – സഖി നിവാസ്

എപ്പോൾ നടപ്പാക്കി: 1972-73

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് (അവിവാഹിതർ, വിവാഹമോചിതർ, വിധവകൾ അല്ലെങ്കിൽ വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തിയവർ) സുരക്ഷിതവും താങ്ങാനാവുന്നതുമായ താമസ സൗകര്യം നൽകുക.
• അവരുടെ കുട്ടികൾക്ക് ഡേ-കെയർ (Day Care) സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കുക.
• ഗ്രാമീണ, നഗര മേഖലകളിൽ തൊഴിലവസരങ്ങളുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• താങ്ങാനാവുന്ന താമസം: മെട്രോ നഗരങ്ങളിലും മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലും ന്യായമായ വാടകയിൽ മുറി.
• സുരക്ഷ: ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ അന്തരീക്ഷം.
• സൗകര്യങ്ങൾ: കുട്ടികൾക്ക് ഡേ-കെയർ, സുരക്ഷിത സ്ഥലം.
• യോഗ്യത: 50,000 രൂപ വരെ (മെട്രോ), 35,000 രൂപ വരെ (മറ്റുള്ളവ) പ്രതിമാസ വരുമാനമുള്ള ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾ.

49. കിഷോരി ശക്തി യോജന (KSY)

എപ്പോൾ നടപ്പാക്കി: 2000-01

മന്ത്രാലയം: വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയം

ലക്ഷ്യം

• പോഷകാഹാരത്തിൽ പുരോഗതി: പോഷകാഹാരക്കുറവും അനീമിയയും (രക്തക്കുറവ്) പരിഹരിക്കുന്നതിന് പോഷകസമൃദ്ധമായ ആഹാരം നൽകുക.
• ആരോഗ്യ അവബോധം: ശുചിത്വം, ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം, ശിശുപരിപാലനം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവബോധം നൽകുക.
• നൈപുണ്യ വികസനം: തൊഴിൽ പരിശീലനത്തിലൂടെ (Vocational Training) സ്വയംപര്യാപ്തരാക്കുക.
• സാമൂഹിക ശാക്തീകരണം: ജീവിത നൈപുണ്യങ്ങൾ (Life skills), സാക്ഷരത, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുക.
• ബാലവിവാഹം തടയുക: കൗമാരക്കാരെ ബോധവതികളാക്കി 18 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള വിവാഹങ്ങൾ തടയുക.

പ്രയോജനങ്ങൾ

• പൂരക പോഷണം: അങ്കണവാടി വഴി 300 ദിവസം വരെ പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണം.
• നൈപുണ്യ പരിശീലനം: ഗാർഹിക, തൊഴിൽപരമായ നൈപുണ്യ വികസനം, അതുവഴി അവർക്ക് സാമ്പത്തികമായി സ്വതന്ത്രരാകാൻ സാധിക്കും.
• ആരോഗ്യ പരിശോധന: പതിവായ ആരോഗ്യ, പോഷകാഹാര പരിശോധനകൾ.
• വിദ്യാഭ്യാസം/സാക്ഷരത: സ്കൂൾ വിടുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്ക് അനൗപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസവും പ്രവർത്തനപരമായ സാക്ഷരതയും.
• ആത്മവിശ്വാസം: സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെയും അവകാശങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള അവബോധത്തിലൂടെ ആത്മവികസനം.

ഉപസംഹാരം: List of Women’s Empowerment Schemes in India

2026 വരെ ഭാരത സർക്കാർ ആരംഭിച്ചതും നിലവിലുള്ളതുമായ എല്ലാ പദ്ധതികളും രാജ്യത്തിന്റെ സമഗ്ര വികസനം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, ഡിജിറ്റൽ പുരോഗതി, സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകുന്നു. മന്ത്രാലയം തിരിച്ചുള്ള ഈ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം പൗരന്മാർക്ക് വേഗത്തിൽ ആനുകൂല്യങ്ങൾ എത്തിക്കുക, സുതാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുക, ജീവിത നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ്. ആരോഗ്യം മുതൽ വിദ്യാഭ്യാസം വരെ, തൊഴിൽ മുതൽ ഡിജിറ്റലൈസേഷൻ വരെ, സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും മുതൽ കർഷകർ വരെ – എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക പരിപാടികൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പുതുക്കിയ പട്ടിക കാണിക്കുന്നത്, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വികസനത്തിനും എല്ലാവർക്കും പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും സർക്കാർ മുൻഗണന നൽകുന്നു, അതുവഴി ഒരു സ്വയംപര്യാപ്തവും ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഇന്ത്യ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ സാധിക്കും. List of Women’s Empowerment Schemes in India

Full List of Indian Government Schemes 2026: അറിയുക, പുതിയ സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യവും സ്വാധീനവും!

Two New Schemes for Divyangjan in 2026-27: പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ ഇപ്പോൾ അറിയുക!